خبری - ورزشی - آموزشی
یک قاعده کلی ، خبر تلویزیون بر اساس تصویر نوشته می شود . دبیر خبر ابتدا تصویر را می بیند و سپس خبر را تنظیم و ویرایش میکند ، اول می بینیم و بعد می شنویم پس تصویر قوی تر ( تاثیر گذار تر ) از کلمه است اگر تصاویر مربوط به متن نباشد مخاطب تصاویر را در یاد دارد ولی متن ( خبر ) شما را از یاد می برد بنابراين اطلاعات ارائه شده در متن فراموش خواهد شد.اگر تصوير پيام خود را مي رساند نياز به توضيح اضافه نيست. بايد چيزهايي گفت كه تصوير را تكميل كند. تصوير و متن بايد دقيقا سينك باشد نمی شود خبر یک موضوع را بگوید و تصویر چیز دیگری ... ذکر یک خاطره ! ... چند سال قبل در بخش بامدادی خبری داشتیم با این مضمون که اسفناج ، آهن بدن را زیاد میکند ، تهیه کننده که خبر را میگیرد معمولا چند کلید واژه را به سیستم ارشیو می دهد برای جستجوی تصاویر ، از جمله آهن ... تصویر به پخش میرود ، زمان پخش خبر اسفناج که می رسد ، سردبیر بر روی تلویزیون پیش نمایش ( Preview ) قبل از پخش ان ، تصویر چند دستگاه تریلی را می بیند که کارگران برروی آن اهن خالی میکنند ! سئوال میکند این چیه؟ تهیه کننده هم می گوید در خبرتان آهن بود دیگه !؟ .... تلويزيون تركيبي از صدا و تصوير است. نبايد صدا را فراموش كرد. اگر تيمي قهرمان و برنده جام شده است بايد صداي تشويق تماشاچيان شنيده شود.صدا، تصوير، گرافيك و.. در خدمت خبر هستند و در نهايت بايد خبر به بهترين شكل به اطلاع مخاطب برسد. نبايد اصل خبرقرباني اين ابزارها شود ، برای مطالعه بیشتر ( اینجا )
به جرات می توانم بگویم یکی از حوادث مهم رسانه ای ایران ، راه اندازی رادیو گفت و گو بود ، پرونده این رادیو را می توانید اینجا بخوانید
جمعه در برنامه توپ طلایی ، صحبتهای محمد دادکان رئیس سابق فدراسیون فوتبال را نگاه میکردم از جمله تاکید ایشان بر سپردن امور ورزش به پیشکسوتان و اهالی ورزش ... خود من با این ایده موافقم ،منتها مدیر ورزشی که کسب وکار را بشناسد ... بیایید قبول کنیم امروز ورزش یک صنعت و یک کسب و کار بزرگ است و حجم مالی که در آن وجود دارد قابل ملاحظه است ، به نظر من، مدیریت صحیح می تواند همه چیز را سامان دهد و ورزش هم در ذات خودش موردنیاز مملکت است و از دید هزینه و فایده ملی، باید به بخش هایی از آن نگاه کرد.ما باید در اقتصاد ورزش خودمان این نگاه را دنبال کنیم ، قبول کنید تا موقعی که دوستانی که آنجا مدیر هستند، بگویند ما یک مسئولیت اجتماعی داریم. باید کمک کنیم، حمایت کنیم و ...اینها چیز بدی نیست، ولی فرهنگ کسب و کار شکل نمی گیرد. یعنی تا وقتی من احساس نکنم وقتی دارم یک باشگاه را اداره می کنم، دارم یک بنگاه اقتصادی را اداره می کنم باید سود کنم باید درآمد داشته باشم. نمی توانیم بگوییم اقتصاد حرفه ای ورزش...از زبان بسیاری از مدیران ورزشی شنیده ام که می گویند هدفشان سود آوری نیست ! این جمله خطرناک است ...من با سپردن پستهای مدیریتی ورزش به قول اقای دادکان به پیشکسوتان و خاک خورده های صرفا ورزشی مخالفم چرا که پیشکسوتهای ما فقط می توانند خصایص پهلوانی و قهرمانی را ترویج کنند ولی نمی توانند کسب و کار ورزش را سودآور کنند.
یکی از اشکالات کار ما ( گویندگان و گزارشگران و خبرنگاران ، شاید هم بیشتر اصحاب هنر ) این است که تا کمی تجربه پیدا میکنیم و شهرتی دست و پا میشود ، دیگر خدا را بنده نیستیم ! ... نمی دانم مشکل از کجاست ، به دفعات دیده ام فردی امده و روزهای اول در نهایت چخلصی ! ( ترکیب چاکریم و مخلصیم ... به قول مرحوم ارحام صدر ) کارآموزی میکند و سال بعد مثل همین موقع معتقد است شما چیزی سرتان نمی شود ؟! ... البته ظریفی میگفت اکنون برخی گویندگان و گزارشگران به مدد پرهای سیمرغی که در اختیار دارند همان یکسال هم زحمت کار آموزی را به خود نمی دهند و از همان ابتدا همه را قبول ندارند !
نمی دونم این شبها ، خبر شبکه یک سیما را نگاه میکنید یا نه ؟ تغییرات مهم و اساسی در دکور و فضا سازی و شکل استودیو خبر بوجود آمده و این مهم، یک پروژه دقیق و اصولی بوده که همکاران من در طی این دو ، سه سال اخیر روی آن کار کرده اند و اکنون در مرحله بهره برداری است . اگر بخواهیم تغییرات خبر شبکه یک را در دو بخش شکلی و محتوایی نگاه کنیم در بخش نخست مانند بیشتر شبکه های مهم خبری جهان ، جذابیتهای بصری و افزایش قابلیتهای استودیو برای ارائه کاملتر خبر ، رعایت شده است. من به سایر مسایل فنی ان نمی پردازم ولی در بخش گویندگی خبر ، جالبه بدونید تعداد و چینش گویندگان خبر بر اساس همان نظریه معروف برجسته سازی ( Agenda setting ) است به نظرم در بخش خبری 21 چینش خبرها از آن مدل سنتی همیشگی خود که بر اساس مدل داخلی ، خارجی ، داخلی و ورزشی بود ( در این مدل ، اغلب خبرها در خبر داخلی، دارای ارزش خبری مجاورت و شهرت مثبت و در بخش خبر خارجی، شهرت منفی و برخورد است ) و اغلب هم با دو یا سه گوینده پخش میشد خارج شده و کم کم به سوی مدل چینش اخبار بر اساس همه ارزشهای خبری دارد حرکت میکند، در این شیوه، چینش اخبار بر اساس تمامی ارزشهای خبری و ترکیبی داخلی و خارجی و ورزشی است که معمولا یک گوینده ( به جز بخش ورزشی ) اجرای آن را بر عهده دارد البته در توضیح نقش گوینده در این شکل کار ، بایستی بگویم ، معمولا شبکه های بزرگ دنیا که این شیوه را دنبال میکنند به گوینده مسئولیتی فراتر از یک خبرخوان و غلط گیر متن نهایی میدهند و تلاش میکنند در نزد مخاطبان ، گوینده فردی نابغه ! به نظر آید.نکته ای که ما هنوز تا رسیدن به آن فاصله داریم .... بخش محتوایی هم بحث مفصلی را طلب میکند فقط به عنوان پیش در آمد عرض میکنم ، نیاز جدی ما ، توجه به ژورنالیسم توسعه( Development Journalism ) است یعنی شاخص بودن تشریح و تحقیق در خبر ، این موضوع با ژورنالیسم ارشادی ( Guided Journalism ) تفاوت دارد......بهرحال حرکت ارزشمندی است ، همکاران محترم ، خسته نباشید
آرزوی من اين بوده و هست ! براي يکبار هم که شده يکي از اين مديران ورزشي بياييد در همين صدا و سيما و در يکی از برنامه هاي ورزشی اعلام کند، هدف من از حضور در اين باشگاه و يا اين مجموعه ، کسب 30 درصد سود مالی است ! ( با توجه به تورم 25 درصدی که بانک مرکزی اعلام کرده ، 5 درصد می ماند که بد نيست) ...اما اين اتفاق کمتر افتاده و فعالیت مدیران ورزشی ما بيشتر مبتنی بر يک مديريت احساسی و تبليغاتی بوده است ، نکته ای که مورد انتقاد جدی رئیس جدید ورزش هم قرار گرفت و از روسای فدراسیونها خواست به جای حضور دائمی در رسانه ها ، بیشتر کار کنند.از طرفی خبر مسرت بخش ترزيق يک تا دو هزار ميليارد تومان به بخش ورزش در برنامه پنجم توسعه کشور ، از طريق يك درصد از كل بودجه جاري و عمراني كليه دستگاه هاي كشور ، هم به نظرم تا زماني که به ورزش به عنوان يک کسب و کار نگاه نشود کمک زيادي به رشد ورزش ما نخواهد کرد ، کسب و کار هم زماني شکل ميگيرد که مديران ورزش ايران تصميم بگيرند سهم بخش خصوصي ( که نظارت دولت بر آن حاکم هست و قواعد روشن دارد ) را جدي ديده و از حجم تشکيلاتي خود بکاهند.به نظرم اين بودجه عظيمي که از محل یک درصد حاصل ميشود بهتر است برود در جايي مثل ورزش مدارس و دانشگاهها و حتی ورزش روستايی هزينه شود .... ورزش یک نهاد مالی هم است و مجموعه مدیریتی ورزش ما نیاز دارد به افرادی که با قواعد مدیریت مالی آشنا باشند
شاید کمتر بدانید که ایران در مقام تعدد مطبوعات یومیه ورزشی در دنیا اگر مقام نخست را نداشته باشد ، حداقل جزو پنج کشور نخست ! جهان در زمینه دادن مجوز به انتشار مطبوعات ورزشی است، جالبه که بازهم بدانید کشورهایی پیشرویی در ورزش مثل آلمان ، فرانسه و ایتالیا ، تعداد نشریات روزانه ورزشی آنها گاهی به پنج تا هم نمی رسد ، البته حالا که در مقام مقایسه هستیم باید بگوییم مهمترین تفاوت نشریات ورزشی ما با آنها در سطح و عمق است ، یعنی ما هرچه در سطح گسترده ایم ( تعدد نشریه ) آنها در عمق گسترش داده اند ( تیراژ ) مثلا روزنامه گازتا دلا اسپورت ( و اینجا ) با یک میلیون تیراژ روزانه ، مخاطبان زیادی را در سراسر جهان پوشش مید هد . در حالیکه تیراژ روزنامه های ورزشی ما ( بعد جهانی آن بماند ) در بهترین حالت ان به 30 یا 40 هزار نسخه در روز هم نمی رسد. شاید ذکر این نکته هم ضروری باشد که کشورهای غربی عمدتا ، اگر در تعدد انتشار روزنامه های یومیه ورزشی در مقام پایین تری قرار میگیرند، ولی در قسمت تولید و نشر مجلات تخصصی در رشته های مختلف ورزشی بسیار بسیار جلوتر از ما هستند ....تمام این مسایل را گفتم تا به دلیل اصلی تعدد نشریات ورزشی در سپهر اطلاع رسانی ورزش ایران برسم، معضلی بنام رسانه سالاری ورزشی ... هرچند رسانه ها ( به معنای عام ) رکن چهارم دموکراسی ( حکومت مردم ) هستند ولی در بسیاری از موارد می توانند اسباب تضعیف این بخش را فراهم کنند تا جایی که به جای خدمت به جامعه ، نوعی حکومت در سایه تشکیل بدهند و نظامی را بر تصمیم گیران تحمیل کنند که با منفعل کردن آنها ، مدیران افرادی شوند که صرفا به دستورات و جریان سازیهای رسانه ها گردن می گذارند. رواج این شیوه به زعم من، حقوق شهروندان را ضایع میکند و فرصت طرح دیدگاههایشان را از آنها می گیرد ... تصورم بر این است که در ورزش ایران هم اکنون بخشی از مطبوعات ورزشی ، صدای برتر و قدرتمند جامعه شده اند و در حقیقت نوعی الیگارشی ( تصمیم گیری یک گروه با نفوذ ) رسانه ای بر اساس منافع سودانگارانه ، حاکمیت پیدا کرده است .... این وضع صرفا متعلق به امروز نیست، از حدود اوایل دهه هفتاد شمسی ، در برهه های مختلف ، تاثیر مطبوعات ورزشی را نه در مقام چشمان ناظر افکار عمومی بلکه در نقشی زیر پوستی تر، به عنوان عاملی برای جلوگیری از انتشار حقایق و مسدود کردن فضا برای گفت و گوی های استدلالی و خلاق شاهد بودیم .این وضع به قدری روشن است که با یک بررسی ساده از آرشیو برخی نشریات ورزشی می توان به موارد مهمی از تاثیر برخی مطبوعات ورزشی در شکل بندی اذهان ورزش دوستان در مقاطع زمانی مختلف و تعیین چار چوب های تصمیم گیری مورد نظرشان برای مسئولان و مدیران ورزش ایران در طول سالهای گذشته رسید .... امید که در دور جدید حضور مدیران ورزشی منشا این رسانه سالاری ورزشی شناخته و تصمیمات مسئولان بر اساس تدبیر و نیاز ورزش گرفته شود تا تاثیرپذیری از جریان سازیهای برخی رسانه های ورزشی
